Dag van het Grieks voor leerkrachten

woensdag 29 april 2020

Openingsreferaat: "Democratisering van het klassieke talenonderricht: verleden, heden en toekomst"

Edith Hall, Department of Classics, King's College London

 

In Groot-Brittannië en Ierland is het onderwijzen van Klassieke Talen en culturen ("Classics") sinds het ontstaan van de discipline in de 17de eeuw steeds onlosmakelijk verbonden geweest met de problematiek van de sociale klassenstrijd. In deze lezing illustreert Edith Hall om te beginnen de verschillende manieren waarop niet-elites erin geslaagd zijn toegang te krijgen tot de oude Grieken en Romeinen en hun talen, ondanks armoede en mechanismen van uitsluiting uit het onderwijs. Vervolgens beschrijft ze enkele van de innovaties die na de Tweede Wereldoorlog hebben bijgedragen tot het toegankelijk maken van de klassieke talen. (Eng)

Overzicht van de werkwinkels

Werkwinkel 1: Achter de gifbekers en warme baden: zelfdoding in de Griekse oudheid

Guy Claessens, post-doc KU Leuven

 

In deze werkwinkel kom je te weten hoe antieke filosofen dachten over zelfdoding. Ging het volgens hen om een heroïsche daad of was het net een teken van lafheid? Zijn de beroemde voorbeelden van gifbekers en warme baden representatief? Aan de hand van korte teksten van, onder anderen, Plato, Aristoteles en Epicurus, leer je hoe diverse filosofische scholen zelfdoding verdedigden of veroordeelden. Tot slot ontdek je de belangrijkste verschillen tussen de antieke en moderne opvattingen over zelfdoding.

 

Deze werkwinkel is gericht op leraren van de 3de graad.

Een basiskennis over de oudheid is noodzakelijk om deze werkwinkel te kunnen volgen.

Werkwinkel 3: Cultuurtoerisme in Kreta

Marc George, gepensioneerd leraar

 

Je ontdekt in deze werkwinkel het eiland Kreta op een authentieke manier.

Werkwinkel 5: Griekse brieven

Reinhart Ceulemans, docent KU Leuven

 

Je wordt door het corpus van Griekse brieven gegidst, van de hellenistische periode tot de Late Oudheid, van documentair kattebelletje tot literair epistel. Daarbij krijg je suggesties aangereikt over de manieren waarop lectuur van deze brieven kunnen uitnodigen tot taal (bv. het herkennen van spellingfouten), lectuur- (bv. het blootleggen van retorische procedés) en cultuurreflectie (bv. pseudepigrafie en biografische traditie).

 

Deze werkwinkel is gericht op leraren van de 3de graad.

Basiskennis van het Grieks is noodzakelijk om deze werkwinkel te kunnen volgen.

Werkwinkel 7: Mythoi en Thalassa: de odyssee van handboekmakers

Bart Bernaert en Johan Halsberghe, leraren  en auteurs Mythoi-Logoi-Grammata

 

Zowel de auteurs van Mythoi als die van Thalassa zullen hun nieuwe boek komen voorstellen. Ze zullen een aantal vragen beantwoorden waardoor ze kunnen laten zien hoe ze met bepaalde kenmerken van het leerplan omgaan.

 

Deze werkwinkel is gericht op leraren van de 1ste graad.

Kennis van het nieuwe leerplan voor de 1ste graad is noodzakelijk om deze werkwinkel te kunnen volgen. 

Werkwinkel 9: Uitwisseling creatieve ideeën (teasers, escaperoom, Time’s Up, …)

Geert Buttiens

 

Een escape-room met de Griekse mythologie als rode draad, een spelletje "Trivial Pursuit" of "Time’s Up!" over de klassieke oudheid, een eigen versie van de Olympische spelen… Het zijn stuk voor stuk creatieve manieren die als teaser kunnen dienen om leerlingen warm te maken voor Grieks of om je eigen leerlingen Grieks nóg enthousiaster te maken. 

 

Wellicht heb je zelf ook al eens zoiets uitgeprobeerd. Tijdens deze werkwinkel worden zulke creatieve ideeën onderling uitgewisseld. Als je inschrijft voor deze werkwinkel verwachten we van jou een persoonlijke bijdrage: gedurende een vijftal minuten stel je je eigen creatief idee (al dan niet volledig uitgewerkt – het hoeft niet "af" of "perfect" te zijn) voor aan je collega’s. In ruil voor deze bijdrage ga je naar huis met nog een heleboel andere geweldige ideeën! 

Werkwinkel 2: Aristoteles’ ethiek op school: praktische wegwijzer naar een gelukkig leven

Edith Hall, Department of Classics, King's College London

 

In een multiculturele en multireligieuze omgeving hebben tieners steeds meer behoefte aan ethische wegwijzers om de complexiteit van het moderne leven aan te kunnen. Dit geldt vooral voor de zoektocht naar een gelukkig leven. Zoals ik aantoon in mijn recent boek Aristotle’s Way (vertaald als Wat zou Aristoteles doen?), hebben Aristoteles’ deugdenethiek, Politica en Rhetorica de moderne adolescent en jongvolwassene veel te bieden. In deze werkwinkel sta ik samen met de deelnemers stil bij topics uit het boek die bijzonder populair zijn gebleken bij scholieren, met name communicatie, beslissingen nemen en het kiezen (en verliezen) van vrienden. (ENG)

 

Een basiskennis over de Griekse filosofie is aangewezen om deze werkwinkel te kunnen volgen. 

Werkwinkel 4: De Peloponnesische Penopauze: mannelijk, vrouwelijk, literair en vulgair taalgebruik in Aristophanes' Lysistrata

Mark Janse, prof. dr. Universiteit Gent

 

Op basis van geselecteerde passages worden aspecten van mannelijk, vrouwelijk, literair en vulgair taalgebruik in Aristophanes' Lysistrata besproken. Spreken Aristophanes’ vrouwen anders dan de mannen en zo ja, wat zijn dan typisch vrouwelijke kenmerken? Hoe verhouden literair en vulgair taalgebruik zich tot elkaar in de komedies van Aristophanes? In deze werkwinkel onderzoeken we enkele van de literaire technieken die Aristophanes’ komedies karakteriseren: karikaturisatie, perverse intertekstualiteit, sprekende namen, woordspelingen, dubbelzinnigheden, paratragische pastiches en niet te vergeten de onevenaarbare Aristophanische (anti)climax oftewel "penis ex machina". Verwacht je dus aan expliciet maar authentiek taalgebruik, maar een gewaarschuwd mens telt voor twee. En uiteraard is het allemaal Grieks voor ons.   

 

Deze werkwinkel is gericht op leraren van de 3de graad.

Lysistrata gelezen hebben in vertaling is noodzakelijk om deze werkwinkel te kunnen volgen.

Werkwinkel 6: Het Grote Trojedebat: leren argumenteren in een mythologisch rollenspel

Tine Scheijnen, voltijds postdoctoraal onderzoeker UGent

 

"Het Grote Trojedebat" is een rollenspel van 1 of 2 lesuren, geschikt voor 1ste en 2de graad. Leerlingen kruipen in de huid van personages uit de Trojaanse Oorlog en leren in verschillende stappen hoe ze zich in de mythe kunnen inleven, om ten slotte vanuit het standpunt van hun personage te debatteren over de gevolgen van deze oorlog.

 

Ontwerper Tine Scheijnen stelt de werking van het rollenspel voor en begeleidt de aanwezige leerkrachten in een demo. Er volgt ook een gesprek over de tot nu toe geboekte resultaten en de vaardigheden die tijdens het rollenspel worden aangeleerd (o.a. argumentatietechnieken, reflectie over oorlog). 

Het lesmateriaal van het rollenspel wordt beschikbaar gesteld.

 

Deze werkwinkel is gericht op leraren van de 1ste en 2de graad. Geïnteresseerden uit de 3de graad zijn welkom. 

Werkwinkel 8: Oude Grieken - Jonge Helden: Grieks in het lager onderwijs

Evelien Bracke, taallector Grieks UGent

 

Inspiratie voor het middelbaar… begint in het lager! In deze werkwinkel exploreren we het wat en waarom van een studie Grieks in het lager onderwijs. Of je nu graag een leuke introductiewerkwinkel geeft in een lagere school in je buurt, of een eigenlijke cursus, in deze werkwinkel krijg je alvast inspiratie, met ruimte voor discussie: welke lesmaterialen gebruik je, hoe krijg je de hele klas mee, en wat zijn de mogelijke doelstellingen behalve het warm maken van leerlingen voor het studeren van Grieks in het middelbaar? De werkwinkel is gebaseerd op het "Oude Grieken - Jonge Helden" scholenproject van de UGent.

 

Basiskennis van het Grieks is noodzakelijk om deze werkwinkel te kunnen volgen.